. . .

Framþróun upplýsingasamfélagsins og nýting þeirra tækifæra sem ný upplýsingatækni veitir hafa verið í brennidepli í ESB. Á leiðtogafundi ESB í Lissabon í mars 2000 urðu leiðtogar aðildarríkjanna sammála um að Evrópusambandið verði að bregðast ákveðið við, gera róttækar breytingar á hagstjórn og setja sér skýr markmið vegna örra breytingar í átt til stóraukinnar alþjóðavæðingar og framþróunar hagkerfis sem byggir í sífellt meira mæli á þekkingarfyrirtækjum. Aðildarríki Evrópusambandsins standa efnhagslega betur að vígi nú en þau hafa gert í mannsaldur. Verðbólga og vextir eru stöðugir og lágir, opinberar skuldir og hallarekstur ríkissjóðs hefur minnkað verulega, viðskiptajöfnuður er hagstæður og útlit er fyrir stöðugan hagvöxt í kringum 3% næstu árin ekki síst vegna fullkomnun innri markaðarins m.a. með evrunni. Á sama tíma eru um 16 milljónir manna án atvinnu (6,7% skv. nýjustu tölum frá Eurostat, en atvinnuleysi er mjög mismunandi eftir svæðum frá 2.7% í Danmörku upp í 10% í Slóvakíu) og vissar atvinnugreinar eru vanþróaðar í samanburði við samkeppnislönd svo sem fjarskiptaþjónusta og internetþjónusta.

Evrópusambandið setti sér það markmið á leiðtogafundinum að aðlaga starfsemi og efnhagsstjórn til að ýta undir vöxt þekkingarfyrirtækja, nýtingu upplýsingatækni og auka rannsóknar- og þróunarstarf. Ennfremur að endurskoða félagslega tryggingakerfið með það fyrir augum að fjárfesta meira í mannauði. Þessar aðgerðir eiga að auka samkeppnishæfni á alþjóðlegum markaði og skapa betri og betur launuð störf. Á leiðtogafundinum í Lisabon var einnig rætt hvernig byggja megi upp nútímalegra velferðarkerfi sem tekur mið af breyttum aðstæðum á atvinnumarkaði. Leiðtogarnir voru sammála um að leggja stóraukna áherslu á fjárfestingu í mannauði með styrkingu menntakerfis og endurmenntunar. Sem dæmi um markmið sem sett voru er að fækka um helming hlutfalli þeirra á aldrinum 18 til 24 sem aðeins ljúka lágmarksnámi og að hlutfall kvenna á atvinnmarkaði hækki úr 51% í a.m.k. 60% árið 2010. Ennfremur var rætt um hvernig aðstoða megi frekar hópa sem upplifa sífellt aukna einangrun í samfélaginu, svo sem aldraða og fatlaða, og hvernig endurbæta megi velferðakerfið til að ýta undir atvinnuþátttöku. Framkvæmd þeirra áforma sem ákveðin eru á vettvangi Evrópusambandsins er að sjálfsögðu að mestu í höndum aðildarríkjanna sjálfra og ráðið ákvað að setja upp nýjan samráðsvettvang með reglulegum fundum leiðtogaráðsins á hverju vori þar sem fjallað verður um þann árangur sem náðst hefur og samræmingu frekari aðgerða til að ná þeim markmiðum sem sett voru í Lissabon.

Framþróun upplýsingasamfélagsins og hagkerfis sem byggir í auknum mæli á þekkingarfyrirtækjum skapar ekki aðeins ný og betur launuð störf heldur eykur hún almenn lífsgæði. Framkvæmdastjórnin lagði fyrir fundinn áfangaskýrslu fyrir svokallaða eEurope áætlun sem miðað að því að bæta samkeppnisaðstöðu upplýsingaiðnaðar í Evrópu og auka aðgengi almennings að nýrri upplýsingatækni.

Meginþungi áætlunarinnar felst í að skapa hagstæð skilyrði fyrir þekkingarfyrirtæki m.a. með löggjöf sem veitir nýjum fyrirtækjum greiðari og ódýrari aðgang að tengingum sem fyrir eru og eykur samkeppni á fjarskipamarkaði– sem skilar sér í lægri verði til almennings og aukinni notkun. Meðal þeirra markmiða sem sett eru fyrir lok þessa árs er að fullkomna innri markaðinn fyrir rafræn viðskipti, koma á opnu kerfi fyrir útboð á þessum markaði og, í samráði við Evrópsk fyrirtæki, hefur verið ákveðið að setja upp „ . eu “ svæði sem virkar eins og „ . is“ á Íslandi. Meðal annarra aðgerða má nefna ýmsar reglugerðir sem eiga að auðvelda og auka traust á rafrænum viðskiptum svo sem reglugerð um rafrænar undirskriftir, um stofnanir sem gefa út „e-peninga“, um höfundarétt, um lausn deilumála á vefnum o.s.frv. að höfðu umfangsmiklu og nánu samráði við fyrirtæki í greininni. Önnur hlið verkefnissins er að bæta aðgang almennings að upplýsingatækni. Í því skyni á meðal annars að tryggja að allir skólar í ESB verði nettengdir árið 2001 og að hið opinbera noti vefinn í stórauknum mæli. Við vinnslu áætlunarinnar er meðal annars horft til þess hversu vel hefur tekist til með aukinni samkeppni í símaþjónustu. Sem dæmi má nefna að fjarsímanotendum í ESB hefur fjölgað úr rúmlega 20 milljónum árið 1996 þegar frjálsræði á markaðinum var aukið upp í um 140 milljónir árið 1999 (ca. 35%). Á sama tíma fjölgaði notendum í Bandaríkjunum úr um 40 milljónum í 80 milljónir. Á meðan hartnær 40% heimila í Bandaríkjunum eru nettengd hafa aðeins um 13% heimila í Evrópu aðganga að vefnum (verulegur munur er á milli aðildarríkja frá rúmlega 50% heimila í Svíþjóð en innan við 5% í Grikklandi og það eru skýr línuleg tengsl á milli kostnaðar við veftengingu og fjölda notenda). Ennfremur er litið til þess að starfsfólk vantar í um eina milljón starfa í upplýsingaiðnaði í Evrópu um þessar mundir og því er gríðarlega mikilvægt að auka þjálfun og menntun á þessu sviði.